ظل السلطان بعد از اعلام سلطنت خود ، دست به بذل و بخشش زد و عده‌اى از رنود و اوباش تهران را به نام سرباز به زور پول جمع‌آورى نمود و دسته‌هاى نظامى را كه همراه فتحعلى شاه به اصفهان رفته بودند با فرمانده‌ى آنان ، علينقى ميرزا ركن الدوله پسر هشتم فتحعلى شاه ، به پايتخت احضار كرد . وى فرمان ظل السلطان را پذيرفت و با سپاه خود و كليه‌ى ذخاير اثاثيه سلطنتى به تهران آمد و ضمن خدمتگزارى ، بازوبند فتحعلى شاه را كه يكپارچه الماس موسوم به درياى نور و به وزن 40 گرم بود ، به ظل السلطان تسليم كرد و از طرف او نامه‌هايى به حكام ولايات نوشت و آنان را به قبول امر و فرمان ظل فرا السلطان خواند و فرمان‌هايى نيز به نام و امضاى ظل السلطان على شاه به بعضى از ولايات صادر كرد . چند روز پس از آن وقايع ، ظل السلطان يكى از محارم خود ، محمد جعفر خان كاشى را به وزارت برگزيد و ركن الدوله را براى ملاقات با محمد ميرزا ( وليعهد فتحعلى شاه ) به تبريز روانه ساخت و ضمنا نامه‌اى به محمد ميرزا نوشت و او را به قبول سلطنت خويش دعوت و در آن نامه اظهار كرد كه اگر محمد ميرزا با مقصد وى موافقت كند ، او را همچنان به وليعهدى منصوب و حكمرانى تمامى آذربايجان را كماكان به او واگذار خواهد كرد . از طرف ديگر محمد ميرزا وليعهد رسمى ايران كه در زمان حيات پدرش عباس ميرزا در غالب لشكركشىهاى او شركت داشت « 1 » ، در تبريز بود و پس از شنيدن خبر وفات فتحعلى شاه به كمك ميرزا ابو القاسم قائم‌مقام فراهانى كه يكى از رجال مبارز آن عهد به شمار مىآمد و تربيت محمد ميرزا را بر عهده داشت ، درصدد جمع قوا براى تسخير تهران و سركوب كردن ظل السلطان و ساير مخالفين برآمد و چون دولت روسيه باطنا هواخواه سلطنت محمد ميرزا بود ، سفير روس از تهران براى عرض تسليت وفات شاه و تبريك سلطنت محمد ميرزا به تبريز رفت و سفير انگليس نيز عازم تبريز گرديد و چند تن از افسران انگليسى را كه دربار انگلستان با هيئتى « 2 » براى تعليم و تربيت سپاه ايران فرستاده بود ، با خود به آذربايجان برد . قائم‌مقام با تمهيد مقدمه و بدون جنگ ، ابتدا دو تن از برادران محمد ميرزا يعنى جهانگير ميرزا « 3 » و خسرو ميرزا را در آذربايجان دستگير و زندانى كرد . آنگاه از سپاهيانى كه گرد

--> ( 1 ) - فتحعلى شاه پس از مرگ عباس ميرزا با اينكه پسران متعدد داشت فرزند عباس ميرزا محمد ميرزا را به وليعهدى برگزيد و او را از خراسان به تبريز فرستاد ( عباس ميرزا در دهم جمادى الثانى سال 1249 هجرى وفات يافت ) . ( 2 ) - تفصيل مربوط به هيئت اعزامى انگلستان در فصول آينده خواهد آمد . ( 3 ) - مؤلف كتاب تاريخ نو